નવી દિલ્હી: ઓક્ટોબર 2026ની શરૂઆત સાથે દેશના સામાન્ય નાગરિકો માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ નિયમોમાં ફેરફાર થવા જઈ રહ્યા છે. ઘરેલું LPG સિલિન્ડર પર સબસિડી મેળવવા માટે આધાર આધારિત બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન, દિલ્હી પરિવહન સેવામાં મહિલાઓ અને ટ્રાન્સજેન્ડર મુસાફરો માટે Pink Saheli Smart Card, NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદતી વખતે TDSની પ્રક્રિયા અને UPI પેમેન્ટ સંબંધિત નવા નિયમો ચર્ચામાં છે.
આમાંથી કેટલાક ફેરફારોનો સીધો સંબંધ સામાન્ય લોકોના ખર્ચ સાથે છે, જ્યારે કેટલાક ફેરફારો કાગળપત્ર અને ટેક્સની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાના હેતુથી કરવામાં આવ્યા છે.
1 ઓક્ટોબર 2026થી સબસિડીવાળા ઘરેલું LPG રિફિલ માટે Biometric Aadhaar Authentication (BAA) પૂર્ણ કરવું જરૂરી બનશે. પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસ મંત્રાલયના જણાવ્યા પ્રમાણે 19 સપ્ટેમ્બર સુધી દેશના 27.43 કરોડ સક્રિય ઘરેલું LPG ગ્રાહકોમાંથી લગભગ 89.9 ટકા ગ્રાહકોએ બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન પૂર્ણ કરી લીધું છે. જેમણે પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી છે તેમને ફરીથી કંઈ કરવાની જરૂર નથી.
જેઓએ હજુ સુધી BAA કરાવ્યું નથી તેઓ LPG ડિલિવરી વખતે, ગેસ એજન્સીના શોરૂમમાં અથવા સંબંધિત ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીની મોબાઇલ એપ્લિકેશન મારફતે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકે છે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ સબસિડીનો લાભ માત્ર પાત્ર ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવાનો, ડુપ્લિકેટ અથવા અયોગ્ય કનેક્શન દૂર કરવાનો અને ઘરેલું સિલિન્ડરના વ્યાવસાયિક ઉપયોગને અટકાવવાનો છે.
BAA પૂર્ણ ન કરનાર ગ્રાહકોને LPG મળવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ થશે એવું નથી. જોકે સબસિડીવાળા દરે રિફિલ મેળવવા માટે ઓથેન્ટિકેશન જરૂરી રહેશે. ઓથેન્ટિકેશન ન કરાવનાર ગ્રાહકને બજાર કિંમત પર LPG મેળવવાની વ્યવસ્થા ચાલુ રહેશે. સપ્ટેમ્બર 2026માં 14.2 કિલોના ઘરેલું સિલિન્ડર પર સરકારની અંદાજિત પરોક્ષ સબસિડી આશરે ₹210 હતી.
UPI પેમેન્ટને લઈને પણ ઓક્ટોબરમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર લાગુ થવાનો છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો મુજબ 15 ઓક્ટોબર 2026થી ₹2,000થી વધુના પસંદગીના P2M એટલે કે Person-to-Merchant UPI વ્યવહારો પર 0.4 ટકા MDR લાગુ કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. ₹75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહાર માટે MDR મહત્તમ ₹300 સુધી મર્યાદિત રહેશે.
અહીં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે આ ચાર્જ સીધો ગ્રાહક પાસેથી વસૂલવાનો નથી. P2P એટલે કે એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિ વચ્ચેના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન આ વ્યવસ્થાથી બહાર રહેશે. ₹2,000 સુધીના P2M પેમેન્ટ પણ આ MDRથી બહાર રહેશે.
રિપોર્ટ્સ અનુસાર નાના વેપારીઓ અને ચોક્કસ કેટેગરીના વ્યવહારો માટે પણ રાહતો રાખવામાં આવી છે અને આશરે 96 ટકા UPI ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમના આ ફેરફારથી પ્રભાવિત ન થવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
આથી સામાન્ય ગ્રાહક માટે દરેક UPI પેમેન્ટ પર વધારાનો ચાર્જ લાગશે એવું માનવું યોગ્ય નથી. જોકે મોટા વેપારી વ્યવહારોમાં વેપારીઓની પેમેન્ટ કોસ્ટ પર અસર થઈ શકે છે.
1 ઓક્ટોબર 2026થી રેસિડેન્ટ વ્યક્તિ અથવા HUF દ્વારા Non-Resident પાસેથી અચળ મિલકત ખરીદવામાં TDS સંબંધિત પ્રક્રિયા સરળ બનશે.
CBDTના નવા ફેરફાર હેઠળ આવા વ્યવહારમાં યોગ્ય કિસ્સામાં અલગ TAN મેળવવાની જરૂરિયાત દૂર કરવામાં આવી રહી છે અને PAN આધારિત Form 141 મારફતે TDSની ચુકવણી અને રિપોર્ટિંગ કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. Form 141માં NRI પાસેથી અચળ મિલકત ખરીદવા માટે Schedule E ઉમેરવામાં આવ્યું છે.
આ ફેરફાર ખાસ કરીને એવા વ્યક્તિગત ખરીદદારો માટે મહત્વપૂર્ણ છે જેઓ જીવનમાં એકાદ વખત મોટી પ્રોપર્ટી ખરીદે છે અને માત્ર આ વ્યવહાર માટે TAN મેળવવાની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડતું હતું.
પરંતુ ધ્યાનમાં રાખવાની બાબત એ છે કે TDSની જવાબદારી સમાપ્ત થતી નથી. માત્ર TDSની ચુકવણી અને રિપોર્ટિંગની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવામાં આવી છે. ખરીદદારે લાગુ પડતો TDS કાપીને નિયમ મુજબ જમા કરાવવો પડશે. નવા નિયમ હેઠળ NRI વેચનારને TDS સંબંધિત પ્રમાણપત્ર આપવાની પ્રક્રિયા પણ રહેશે.
મોટી પ્રોપર્ટી ખરીદીમાં TDSની ચોક્કસ રકમ, વેચનારની રહેણાંક સ્થિતિ અને અન્ય ટેક્સ સંબંધિત બાબતો માટે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ અથવા ટેક્સ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય રહેશે.
દિલ્હીમાં મહિલાઓ અને પાત્ર ટ્રાન્સજેન્ડર મુસાફરો માટે DTC અને Cluster બસોમાં મફત મુસાફરીની વ્યવસ્થામાં પણ ફેરફાર થવાનો છે.
30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી પેપર આધારિત Pink Ticketની વ્યવસ્થા ચાલુ રાખવામાં આવી છે. 1 ઓક્ટોબરથી મફત મુસાફરી માટે Pink Saheli Smart Card જરૂરી બનશે. દિલ્હી ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશનની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર આ અંગે Mandatory Pink Saheli Smart Card સંબંધિત સર્ક્યુલર ઉપલબ્ધ છે.
રિપોર્ટ્સ મુજબ પાત્ર મહિલાઓ અને ટ્રાન્સજેન્ડર દિલ્હી નિવાસીઓ માટે પ્રથમ કાર્ડ મફતમાં આપવામાં આવે છે. કાર્ડ માટે આધાર અને મોબાઇલ નંબર જેવી વિગતોની જરૂર પડી શકે છે. 1 ઓક્ટોબર પછી સ્માર્ટ કાર્ડ વગર મુસાફરી કરનારને મફત મુસાફરીની જગ્યાએ સામાન્ય ટિકિટ લેવાની જરૂર પડી શકે છે.
આ કાર્ડ દિલ્હી મેટ્રો અથવા RRTSમાં મફત મુસાફરી માટે માન્ય નથી; તેની સુવિધા DTC અને Cluster બસ મુસાફરી સાથે સંબંધિત છે.
1 ઓક્ટોબરથી મધ્યપ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં સૂચના હેઠળ આવતા પાત્ર પ્રતિષ્ઠાનો અને કર્મચારીઓ માટે ESIC કવરેજનો વિસ્તાર પણ થવાનો છે.
આ ફેરફારનો સીધો લાભ પગારમાં વધારો કે તાત્કાલિક રોકડ બચતના સ્વરૂપમાં નહીં, પરંતુ કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારો માટે આરોગ્ય સારવાર અને સામાજિક સુરક્ષા કવરેજના વિસ્તરણના રૂપમાં જોવા મળશે. લાગુ પડતી કેટેગરીમાં કર્મચારી અને નિયોક્તા બંનેએ નિર્ધારિત યોગદાન આપવાનું રહેશે.
ઓક્ટોબર 2026ના આ ફેરફારોમાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે દરેક ફેરફાર દરેક વ્યક્તિને સમાન રીતે અસર કરશે નહીં.
LPG ગ્રાહકો: સબસિડી મેળવતા હોવ તો 1 ઓક્ટોબર પહેલાં BAA પૂર્ણ કરાવવું મહત્વપૂર્ણ છે.
UPI વપરાશકર્તાઓ: દરેક UPI પેમેન્ટ પર ચાર્જ લાગશે નહીં; ખાસ કરીને P2P અને નાના મૂલ્યના P2M વ્યવહારો માટે અલગ નિયમો છે.
NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદનારા: 1 ઓક્ટોબરથી યોગ્ય રેસિડેન્ટ વ્યક્તિ/HUF માટે TAN સંબંધિત પ્રક્રિયા સરળ બનશે, પરંતુ TDSની મૂળ જવાબદારી યથાવત રહેશે.
દિલ્હીની મહિલા મુસાફરો: મફત બસ મુસાફરી ચાલુ રાખવા માટે 1 ઓક્ટોબરથી Pink Saheli Smart Card મહત્વપૂર્ણ બનશે.
આથી ઓક્ટોબર શરૂ થાય તે પહેલાં LPG ગ્રાહકો, દિલ્હી બસ મુસાફરો અને પ્રોપર્ટી ખરીદી સાથે સંકળાયેલા લોકો પોતાના માટે લાગુ પડતા નિયમો અને જરૂરી દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરી લે તે ઉપયોગી રહેશે.